GraphQL ve REST API'ler arasındaki temel farkları, avantajlarını ve her birini ne zaman en iyi web geliştirme için kullanmanız gerektiğini keşfedin.
Daha önce hiç Web uygulama geliştirme projesi üzerinde çalıştınız mı? Öyleyse, "GraphQL" terimiyle daha önce karşılaşmış olabilirsiniz. Peki tam olarak ne anlama geliyor? Sunucu tarafında mı yoksa istemci tarafında mı kullanılıyor? Ayrıca, GraphQL entegrasyonu diğer alternatiflere ne zaman tercih edilir? Bu makalede, bu soruların üzerinden geçeceğiz.
İnternet üzerinden yazılım bileşenleri arasında veri aktarımı için bir iletişim kanalı olan API'ler, modern web hizmeti mimarilerinde vazgeçilmez bir rol oynar, tıpkı oksijen gibi. SOAP (bir web hizmeti mesajlaşma protokolü), REST (mimari tarz) ve GraphQL (sorgu dili ve aracı) gibi API teknolojileri, farklı hizmetler arasında entegrasyonu ve veri alışverişini destekleyerek yazılım geliştirmeyi daha kolay ve esnek hale getirir.
Çok sayıda API türü olmasına rağmen, son yıllarda tartışmalar ağırlıklı olarak iki ana paradigma üzerine odaklanmıştır: REST (temsilî durum transferi) ve GraphQL. İkisi de bir dizi avantaj sunar ve dünya çapında web projelerinde kullanılır. Ancak, veri iletişimini yönetme şekilleri açısından önemli ölçüde farklılık gösterirler.
REST, müşteriler ve sunucular arasında durumsuz, önbelleğe alınabilir bir iletişim protokolü benimsemek üzere tasarlanmış, 21. yüzyılın başlarında ağlar arası hiperortam uygulamaları oluşturmak için geliştirilen yapılandırılmış bir mimari stildir. REST API (RESTful API olarak da bilinir), REST mimarisinin itici gücüdür.
REST API, kaynakları adreslemek için Tekdüzen Kaynak Tanımlayıcıları (URI'ler) kullanır. REST API, ağ kaynakları üzerinde CRUD (oluşturma, okuma, güncelleme ve silme) işlemlerini gerçekleştirmek için farklı uç noktaları kullanarak çalışır. İstemcilere sundukları kaynakların biçim ve boyutunu belirlemek için önceden tanımlanmış veri formatlarına (medya türleri veya MIME türleri olarak bilinir) dayanır. En yaygın formatlar JSON ve XML'dir (bazen HTML veya düz metin).
İstemci bir kaynak talebinde bulunduktan sonra, sunucu sorguyu işler ve o kaynakla ilgili tüm verileri döndürür. Yanıt, "200 OK" (başarılı bir REST isteği için) ve "404 Bulunamadı" (var olmayan bir kaynak için) gibi HTTP yanıt kodlarını içerir.
REST API'ler, kaynakları HTTP üzerinden açığa çıkaran önceden tanımlanmış uç noktalara dayanır. Her uç nokta, kullanıcılar veya gönderiler gibi bir kaynağı temsil eder ve benzersiz bir URL ile tanımlanır. REST işlemleri, veri alma, oluşturma, güncelleme ve silme işlemlerine karşılık gelen GET, POST, PUT ve DELETE gibi standart HTTP yöntemlerine bağlıdır.
Örneğin, GET /users isteği, kullanıcıların tam bir listesini getirirken, GET /users/123 belirli bir kullanıcıyı, kimliğiyle tanımlanan detaylarını getirir. Ayrıca, kullanıcının organizasyonları ve organizasyon rolleri gibi ilişkili verilere erişmeniz gerekiyorsa, GET /users/123/organizationsa ek çağrılar yapmanız gerekir.
REST, ayrık kaynaklara erişme ve onları değiştirmeye odaklanan bir kaynak merkezli yaklaşım izler.
GraphQL, hem bir API türü (veya sorgu dili) hem de bu sorgulara yanıt veren bir çalışma zamanı motorudur. Basitleştirilmiş bir API sunar ve özellikle mobil uygulamalar ve belirli veri alt kümeleri gerektiren karmaşık mimarilerin uygulanması için uygundur.
GraphQL ile geliştiriciler, API'den almak istedikleri verileri belirleyebilirler. Ayrıca, her şeyi bir kerede almak yerine talep üzerine veri alımına olanak tanır, değişiklikleri anında uygular ve üçüncü taraf veri kaynaklarını uygulamaya entegre eder.
Uygulamalar GraphQL hizmetlerini çağırmak için GraphQL sorgularını kullanabilir. Bu sorgular, istemcinin talep ettiği tam veri öğelerini döndürür. Bu, birden fazla API çağrısı, ağ bant genişliği ve son işleme işlemlerini tasarruf sağlar. Tabletler ve cep telefonları gibi tüketici cihazlarına yakın bulunan veri merkezli API'ler için son derece verimli bir çözümdür.
GraphQL, aksine, sorgu tabanlı bir yaklaşım benimser. Önceden tanımlanmış uç noktalar yerine, GraphQL, yapılandırılmış sorguları kabul eden tek bir uç noktayı açığa çıkarır. İstemciler, bir sorgu dili kullanarak ihtiyaç duydukları verileri tam olarak belirtir.
Dolayısıyla, tam bir GraphQL uygulamasının iki parçası olmalıdır: şema ve çözümleyiciler.
Şemalar, GraphQL sorguları aracılığıyla alınabilecek veri türlerini ve alanlarını tanımlar:
Örneğin, aşağıdaki şemaya sahip olduğunuzu varsayalım:
Bir istemci, bir kullanıcının adını, e-posta adresini, organizasyonlarını ve rollerini aşağıdaki sorgu ile sorgulayabilir:
Bu sorgu yalnızca talep edilen alanları (e-posta ve organizasyonlar) almakla kalmaz, aynı zamanda ilişkili verileri (roller) tek bir istekte alır.
Bir GraphQL çözümleyici, bir istemcinin bir GraphQL sorgusunda talep ettiği verileri nasıl alınacağını veya hesaplanacağını belirleyen bir GraphQL sunucusunun ana bileşenidir. Bir istemci bir sorgu gönderdiğinde, sorgudaki her alan bir çözümleyiciye eşleştirilir ve bu çözümleyici alan için verileri almak veya hesaplamak için gerekli mantığı içerir.
Yukarıdaki örnekte, şema için çözümleyiciler şu şekilde görünür:
Çözümleyicilerin iki türü vardır: kök çözümleyiciler ve alan çözümleyiciler.
GraphQL üç tür işlemi destekler: sorgular, mutasyonlar ve abonelikler.
Query: Verileri OKUMAK için kullanılır.Mutation: Verileri YAZMAK için kullanılır, ekleme, değiştirme ve silme işlemleri dahil.Subscription: Kalıcı bir veri bağlantısı talep etmek için kullanılır ve istemcinin ilgilendiği olay türlerini ve döndürülmesi gereken verileri beyan etmesine olanak tanır.GraphQL ve REST API'leri, farklı web hizmetleri arasında veri alışverişi için araçlardır, ancak sorunları çözme yaklaşımlarındaki farklılıklar nedeniyle, işte aralarındaki temel farklar:
REST API genellikle uç noktaların sabit yanıtlar döndürmesi nedeniyle fazladan veri çeker (veya noksansız veri çeker). GraphQL, istemcilerin tam olarak neye ihtiyaçları olduğunu belirtmelerine olanak tanır, gereksiz veri aktarımını azaltır. Bu da GraphQL'i, karmaşık veri ihtiyacı olan uygulamalar için, özellikle mobil veya düşük bant genişliği ortamlarında ideal hale getirir.
Yukarıdaki örneği hayal edin, kullanıcıya atanmış bir kullanıcının statik verilerini, organizasyonları ve organizasyon rollerini getirmeniz gerektiğinde. REST API ile tüm verileri almak için farklı uç noktalara birden çok istek yapmanız gerekir. Ancak, GraphQL ile tüm verileri tek bir istekte alabilirsiniz.
REST'in uç nokta tabanlı yapısı basittir ve standart CRUD işlemleri olan basit uygulamalar için iyi çalışır. Bunun nedeni, REST API'lerin, her uç noktanın belirli bir kaynağı temsil ettiği kaynak merkezli olarak tasarlanmış olmasıdır. Bu yaklaşımın en büyük sınırlaması, istemci gereksinimlerinde hızlı yineleme ve değişikliklere olanak tanımamasıdır. İstemci üzerinde yapılan her değişiklikle, sunucunun yeni gereksinimlere uyum sağlaması için güncellenmesi gerekir, ya yeni uç noktalar ekleyerek ya da mevcut olanları güncelleyerek. Bu genellikle birçok gereksiz uç nokta ve karmaşık API sürüm yönetimine yol açar.
GraphQL ise, daha esnek bir yapıya sahiptir ve istemcilerin yalnızca ihtiyaçları olan verileri talep etmelerine olanak tanır. Bu esneklik, özellikle istemci gereksinimlerinin sık sık değiştiği durumlarda faydalıdır, çünkü sunucu tarafındaki API uygulamasını değiştirme gereğini ortadan kaldırır. İstemciler, sunucuda değişiklik gerektirmeden yeni alanlar veya iç içe geçmiş verileri isteyebilir.
Her ne kadar GraphQL veri alımı konusunda daha verimli ve esnek olsa da, bazı dezavantajları da vardır. Temel sorunlardan biri önbelleklemedir.
REST API, olgun bir ekosisteme sahiptir. Durumsuz ve standartlaştırılmış yapısı nedeniyle, yanıtları hem sunucu hem de istemci düzeyinde önbelleğe almak kolaydır. Bu, sunucuya yapılan istek sayısını önemli ölçüde azaltabilir ve performansı artırabilir.
Bununla birlikte, esnekliği nedeniyle, REST API'ye yönelik mevcut birçok önbellekleme teknolojisi GraphQL için geçerli değildir. Belirli kullanım senaryolarına göre istemci tarafında önbelleğe alma işlemlerini ele almak gereklidir ve bu da istemci geliştirmeye ek bir iş yükü getirir.
| İsim | Artıları | Eksileri |
|---|---|---|
| REST API | - Basit ve yaygın olarak benimsenmiştir, geniş araçlar ve topluluk desteği vardır. - Net yapısı, yeni başlayanların anlamasını kolaylaştırır. - HTTP standartları kullanarak yerleşik önbellekleme desteği bulunur. | - Fazla veri çekme veya eksik veri çekme sorunu - Değişiklikler genellikle yeni sürümler oluşturarak bakım yükünü artırır. |
| GraphQL | - Kesin veri alımı performansı ve verimliliği artırır. - Şema evrimi sürümlemeye olan ihtiyacı azaltır. - İçgörülü ve tür denetleme gibi güçlü araçlar geliştirme deneyimini artırır. | - REST'e kıyasla daha karmaşık kurulum ve öğrenme eğrisi vardır. - HTTP önbelleklemesinden yararlanmadığı için özel önbellek çözümleri gerektirir. - Tek uç nokta tasarımı hata ayıklama ve izlemeyi zorlaştırabilir. |
Son yıllarda yeni gelen bir oyuncu olarak GraphQL güçlü bir ivme kazanmış olsa da, REST API uzun bir süre boyunca atomik tasarımı ve disiplini nedeniyle önemli bir öneme sahip olmuştur.
REST ve GraphQL, farklı ihtiyaçlara hizmet eder ve farklı senaryolarda öne çıkar. REST'in sadeliği, doğrudan uygulamalar ve mikro hizmetler için mükemmel bir seçimdir. GraphQL, çeşitli istemcileri veya veriler arasında karmaşık ilişkileri olan uygulamalarda esnek ve verimli veri alımı gerektiren senaryolarda öne çıkar. İkisi arasındaki seçim, projenizin özel gereksinimlerine, ekip uzmanlığına ve uzun vadeli ölçeklenebilirlik ihtiyaçlarına bağlıdır.